Rekomendacja T Komisji Nadzoru Finansowego

Za kilka miesięcy wchodzi w życie Rekomendacja T Komisji Nadzoru Finansowego („KNF”) stanowiąca zbiór zasad dotyczących dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych („Rekomendacja T”). Rekomendacja ta jest odpowiedzią KNF na obserwowane od IV kwartału 2008 r. zjawisko pogarszania się jakości portfela kredytów dla gospodarstw domowych, szczególnie odczuwalne w zakresie kredytów konsumpcyjnych.

Na Rekomendację T składa się 25 zaleceń obejmujących następujące obszary działalności banku: zarządzanie, ryzyko, zabezpieczenia, raportowanie, relacje z klientami oraz kontrola wewnętrzna. Zalecenia te w założeniu mają zabezpieczyć interesy kredytobiorców i kredytodawców poprzez bardziej rygorystyczne podejście do oceny zdolności kredytowej i wiarygodności kredytowej osób zobowiązanych do spłaty zaciągniętego zobowiązania.

Dostosowując się do wymogów zalecanych zgodnie z Rekomendacją T bank powinien, między innymi:

· mieć tak określoną politykę kredytową, by uwzględniała ona cykliczność gospodarki i jej wpływ na spłacalność kredytów,
· korzystać z baz danych oraz wsparcia systemów informatycznych, narzędzi analitycznych umożliwiających pozyskiwanie informacji dotyczących kredytów,
· prowadzić kontrolę, monitorowanie i raportowanie ryzyka niezależnie od funkcji sprzedażowych,
· przyjmować zabezpieczenia płynne, których wartość możliwa jest do oceny także w trakcie trwania umowy,
· informować klienta o ryzyku i wszystkich kosztach związanych z umową kredytową przed jej zawarciem, w szczególności przy udzielaniu kredytów w walutach obcych.

Spośród zaleceń rekomendowanych przez KNF szczególnie duże kontrowersje wzbudza istotne ograniczenie maksymalnej wysokości kredytów zaciąganych przez konsumentów, ze względu na to, że w myśl Rekomendacji T koszty obsługi długu w stosunku do dochodu gospodarstwa domowego nie będą mogły przekraczać, w zależności od miesięcznych dochodów klienta, 50 lub 65% jego dochodów netto. W komentarzach podnosi się, że ograniczenie takie wykluczy z kręgu klientów banków część społeczeństwa o najniższych dochodach. Grupę tę szacuje się na około 3 miliony osób.

Komentatorzy wskazują także na to, że wprowadzenie nowych regulacji będzie bardzo kosztowne dla banków, przy czym poziom kosztów będzie zależny od stopnia zaangażowania procesów zarządzania ryzykiem. 

Ocenia się, że na implementacji zaleceń wynikających z Rekomendacji T mogą zyskać instytucje finansowe nie podlegające KNF lub podlegające jedynie w ograniczonym zakresie, takie jak SKOK-i i inne podmioty parabankowe oraz działające w Polsce oddziały banków mających siedzibę  w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej (oddziały instytucji kredytowych).